Boekentoren, Gent 

 

 

De opdracht voor de restauratie van de Boekentoren van de Universiteit Gent, een meesterwerk van architect Henry Van de Velde (1863-1957), werd na consultatie van de Vlaams Bouwmeester toegekend aan het "Ontwerpteam Boekentoren", die bestaat uit de volgende zeven partners:
Robbrecht en Daem architecten is verantwoordelijk voor het algemene concept en de opvolging van het ontwerp.

 

  • B. Van der Wee Architects staat in voor de historische analyse en het restauratieconcept.

  • Daidalos Peutz bouwfysisch ingenieursbureau verzorgt het onderzoek met betrekking tot bouwfysica en duurzaamheid.

  • SumProject en Architectenbureau Baro Consulting staan in voor het uitvoeringsdossier en de uitvoering.

  • Bureau d'études Greisch leidt het onderzoek naar specifieke technieken voor betonrestauratie.

  • VK Engineering staat in voor de technieken.

 

Het Ontwerpteam Boekentoren stelde een masterplan op dat op 11 juni 2009 door het universiteitsbestuur werd goedgekeurd. Het finale masterplan voorziet een project dat uiteenvalt in drie uitvoeringsfasen gespreid over vijf jaar. De eerste fase betreft de bouw van een ondergronds bewaardepot, de ruwbouw en de technieken van het PC-knooppunt. In een tweede fase wordt de gevel gerestaureerd samen met het interieur van het PC-knooppunt. In de derde en laatste fase worden de interieurs van de leeszaal en de toren gerestaureerd. Het einde van de werken is voorzien in 2016.

 

In het dossier worden een aantal zeer specifieke restauratiekwesties onderzocht. Zo werd er grondig onderzoek verricht naar de oorzaken van de schade aan het beton en het metalen schrijnwerk en naar diverse mogelijke herstellingsstrategieën.

 

Toen hij in 1933 de opdracht kreeg, dacht Van de Velde meteen aan een toren als boekenmagazijn. De ligging op het hoogste punt van de stad deed hem dromen van een baken, een teken van de universiteit, een symbool van wetenschap, wijsheid en kennis: zijn Boekentoren zou de vierde toren van Gent worden. Het definitieve ontwerp van de Boekentoren dateert van 1935. Voor de bouw van de Boekentoren, een constructie van 64 meter hoog met vier kelderverdiepingen, twintig bovengrondse verdiepingen en een imponerende belvedère, kon Van de Velde rekenen op de knowhow van zijn collega's Gustave Magnel, specialist in gewapend beton, en Jean-Norbert Cloquet. De keuze voor beton was een uiting van moderniteit die nog werd geaccentueerd door het gebruik van de innoverende techniek van glijdende bekisting.

 

In 1947 was het gebouw met een totale oppervlakte van zo'n 20.000 m² volledig afgewerkt. De Boekentoren werd op 1 juli 1992 beschermd als monument. Vandaag doet hij dienst als de centrale bibliotheek van de Gentse universiteit en herbergt hij 48 km boeken- en tijdschriftenrekken, lees- en archiefzalen en kantoren.

 

Opdrachtgever: Universiteit Gent, Directie Gebouwen en Facilitair Beheer

In samenwerking met: Robbrecht en Daem architecten, B. Van der Wee Architects, Architectenbureau Baro Consulting bvba, Bureau d'Etudes Greisch sa, VK Engineering nv, Daidalos Peutz bouwfysisch ingenieursbureau bvba

 

3038